เดินหน้าเจรจาพื้นที่ OCA ไทย-กัมพูชา UNCLOS เป็นคนกลางชี้ขาดเส้นเขตแดน คาดภายใน 1 ปีรู้ผล ด้านสิทธิสัมปทานเดิม ส่อแววต้องเข้าสู่การ “เซตซีโร่” ยักษ์พลังงานหน้าเดิมพร้อมชิงสิทธิ์
นายประเสริฐ สินสุขประเสริฐ ปลัดกระทรวงพลังงาน กล่าวว่า การพัฒนาพื้นที่ไทยและกัมพูชาอ้างสิทธิในไหล่ทวีปทับซ้อนกัน (Overlapping Claims Area : OCA) นั้นในขณะนี้ทั้งสองฝ่ายได้ดำเนินขั้นตอนแต่งตั้งคณะผู้แทนเจรจาเป็นที่เรียบร้อยแล้ว โดยฝ่ายไทยมี นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ เป็นแกนนำหลักร่วมกับกลุ่มผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน ขณะที่ฝ่ายกัมพูชาแต่งตั้งคณะเจรจาในระดับรัฐมนตรีหรือรองนายกรัฐมนตรีเข้าร่วม นอกจากนี้ คณะกรรมการฝ่ายอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล หรือ UNCLOS (อังคอส) จะเป็นผู้เสนอชื่อผู้ทรงคุณวุฒิเพื่อเข้ามาทำหน้าที่เป็นกรรมการกลางในการเจรจาครั้งนี้
สำหรับกรอบการดำเนินงาน คณะเจรจาร่วมมีกำหนดจัดประชุมร่วมกันประมาณ เดือนละ 1 ครั้ง รวมทั้งสิ้นประมาณ 10 ถึง 15 ครั้ง เพื่อลงตรวจและประเมินพื้นที่จริง คาดว่าจะใช้ระยะเวลาดำเนินการประมาณ 1 ปี จึงจะสามารถสรุปเส้นแบ่งเขตแดนที่เป็นสากลและเป็นที่ยอมรับของทั้งสองประเทศได้
ดังนั้น เป้าหมายสำคัญของการเจรจาในครั้งนี้คือการให้คนกลางอย่าง UNCLOS เข้ามาช่วยตัดสินและลากเส้นเขตแดนที่ถูกต้องตามหลักกฎหมายทะเล เพื่อแบ่งแยกอาณาเขตของแต่ละประเทศให้เด่นชัด ซึ่งจะช่วยให้ทั้งสองประเทศสามารถแยกกันพัฒนาทรัพยากรในฝั่งของตนเองได้อย่างอิสระ โดยไม่จำเป็นต้องดำเนินรูปแบบการพัฒนาร่วมกัน หรือ MOU อีกต่อไป ทั้งนี้ ในส่วนของข้อกังวลด้านการล็อบบี้ (Lobbying) นั้น กระบวนการของ UNCLOS จะเน้นการพิจารณาบนพื้นฐานของพยานหลักฐาน ข้อมูลประวัติศาสตร์ และข้อกฎหมายทะเลที่มีมาตรฐานสากลเป็นหลัก
ส่อ “เซตซีโร่” สัมปทานใหม่ ยักษ์พลังงานหน้าเดิมพร้อมชิงสิทธิ์
นายประเสริฐ กล่าวว่า ในส่วนของสิทธิ์สัมปทานพื้นที่แหล่งพลังงานซึ่งส่วนใหญ่เป็นของบริษัท Chevron (เชฟรอน) ที่เคยได้รับสิทธิ์ไว้แต่เดิมนั้น หากมีการลากเส้นแบ่งเขตแดนใหม่สำเร็จ เงื่อนไขทางภูมิศาสตร์ของพื้นที่สัมปทานจะเปลี่ยนแปลงไปอย่างมีนัยสำคัญ จึงมีแนวโน้มสูงที่อาจจะต้องทำการ “เซตซีโร่” (Set Zero) สิทธิ์สัมปทานเดิมทั้งหมด จากนั้นจึงเข้าสู่ขั้นตอนการศึกษาทางกฎหมายและเจรจาร่วมกับทางผู้ที่ได้สิทธิ์สัมปทานเดิมใหม่อีกครั้งเพื่อพิจารณาข้อตกลง
ปัจจุบัน มีบริษัทพลังงานข้ามชาติหลายรายแสดงความสนใจที่จะเข้าร่วมลงทุนในพื้นที่ดังกล่าว ซึ่งส่วนใหญ่ยังคงเป็นกลุ่มผู้เล่นรายเดิมในอุตสาหกรรม ได้แก่ ENI (อิตาลี), Total (ฝรั่งเศส), Chevron (สหรัฐฯ), กลุ่มทุนจากสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (UAE) และปตท.สผ. (PTTEP) สำหรับกระแสข่าวเกี่ยวกับบทบาทของประเทศจีนในการเข้ามาดูแลพื้นที่ในภูมิภาคนี้ ขณะนี้ยังไม่พบข้อมูลความเคลื่อนไหวหรือการเข้ามามีส่วนเกี่ยวข้องของจีนแต่อย่างใด ทว่าหากกลุ่มทุนจีนสนใจที่จะเข้ามาลงทุนในอนาคตก็ต้องเข้าร่วมในกระบวนการประมูลตามขั้นตอนปกติ
ชี้ขั้นตอนหลังการตัดสินยังอีกยาวไกล
อย่างไรก็ดี แม้ว่า UNCLOS จะได้ข้อสรุปด้านเส้นเขตแดนเรียบร้อยแล้ว แต่ขั้นตอนการเปลี่ยนผ่านไปสู่การเปิดสัมปทานและการเริ่มลงทุนเจาะสำรวจจริงในพื้นที่ คาดว่าจะต้องใช้ระยะเวลาในการประสานงานและเตรียมการทางกฎหมายอีกยาวนานมาก และยังไม่สามารถระบุปีที่ชัดเจนของการเริ่มต้นลงทุนที่แท้จริงได้ในขณะนี้