“พิพัฒน์” กดปุ่มเจาะทะลุ “อุโมงค์งาว” ยาวที่สุดในไทย 6.2 กม. เปิดทางรถไฟสายใหม่สู่เชียงของ เชื่อมเศรษฐกิจไทย–ลาว–ภูมิภาค วางรากฐานโครงข่ายรางสายหลักเหนือจรดใต้
กระทรวงคมนาคม โดยการรถไฟแห่งประเทศไทย (รฟท.) ประกาศความสำเร็จครั้งสำคัญของการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานระบบรางไทย ในพิธีเจาะทะลุ “อุโมงค์งาว” จังหวัดลำปาง ความยาว 6,215 เมตร ซึ่งเป็นอุโมงค์รถไฟที่ยาวที่สุดในประเทศไทย และเป็นส่วนหนึ่งของโครงการก่อสร้างรถไฟทางคู่สายใหม่ เด่นชัย–เชียงราย–เชียงของ ที่จะเชื่อมโยงโครงข่ายรถไฟจากภาคเหนือสู่ชายแดนไทย–ลาว เพิ่มศักยภาพการเดินทาง การขนส่งสินค้า และการค้าระหว่างประเทศ พร้อมวางรากฐานการพัฒนาระบบรางสายหลักเชื่อมโยงภูมิภาคเหนือและใต้ของประเทศในอนาคต โดยตั้งเป้าเปิดให้บริการภายในปี 2571
วันนี้ (11 พฤศจิกายน 2569) เวลา 11.59 น. นายพิพัฒน์ รัชกิจประการ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม เป็นประธานในพิธีเจาะทะลุอุโมงค์งาว (Tunnel Breakthrough) ในโครงการก่อสร้างทางรถไฟสายเด่นชัย–เชียงราย–เชียงของ สัญญาที่ 1 ช่วงเด่นชัย–งาว ณ อำเภองาว จังหวัดลำปาง โดยมีนายอนันต์ โพธิ์นิ่มแดง ผู้ว่าการรถไฟแห่งประเทศไทย และคณะผู้บริหารการรถไฟฯ ให้การต้อนรับ
พร้อมด้วยนายสาโรจน์ สามารถ รองเลขาธิการนายกรัฐมนตรีฝ่ายการเมือง นายปิยพงษ์ จิวัฒนกุลไพศาล ปลัดกระทรวงคมนาคม นายเกียรติชัย ชัยเรืองยศ ผู้ตรวจราชการกระทรวงคมนาคม นายชยุธ โลหกิจ รองอธิบดีกรมทางหลวง นายพิชิต หุ่นศิริ อธิบดีกรมทางหลวงชนบท นายสรพงศ์ ไพฑูรย์พงษ์ อธิบดีกรมการขนส่งทางบก นายพิเชฐ คุณาธรรมรักษ์ อธิบดีกรมการขนส่งทางราง และนายจิรโรจน์ ศุกลรัตน์ ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร เข้าร่วมพิธี
นายพิพัฒน์ เปิดเผยว่า การเจาะทะลุอุโมงค์งาวในวันนี้ ไม่ใช่เพียงความสำเร็จด้านวิศวกรรมของการก่อสร้างอุโมงค์รถไฟที่ยาวที่สุดในประเทศไทย แต่ถือเป็นอีกก้าวสำคัญของการพัฒนาเส้นทางรถไฟสายใหม่ ที่จะเชื่อมโยงจังหวัดแพร่ ลำปาง พะเยา และเชียงราย ไปจนถึงอำเภอเชียงของ ซึ่งเป็นประตูการค้าชายแดนไทย–ลาว และสามารถต่อยอดการเชื่อมโยงเศรษฐกิจกับประเทศเพื่อนบ้านและภูมิภาคได้ในอนาคต
กระทรวงคมนาคมมีนโยบายพัฒนาระบบรางให้เป็นโครงข่ายหลักในการเดินทางและขนส่งสินค้าของประเทศ โดยเชื่อมโยงเส้นทางรถไฟสายใหม่เข้ากับโครงข่ายเดิม เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการขนส่งจากภาคเหนือสู่ภาคกลางและภาคใต้ รวมถึงเชื่อมต่อกับท่าเรือและประตูการค้าสำคัญของประเทศ ลดการพึ่งพาการขนส่งทางถนนในระยะทางไกล และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันด้านโลจิสติกส์ของไทย และ เพิ่มทางเลือกในการเดินทาง ลดต้นทุนโลจิสติกส์ และกระจายโอกาสทางเศรษฐกิจไปสู่ภูมิภาค
สำหรับโครงการรถไฟทางคู่สายเด่นชัย–เชียงราย–เชียงของ มีระยะทางประมาณ 323.1 กิโลเมตร ผ่าน 4 จังหวัด ได้แก่ แพร่ ลำปาง พะเยา และเชียงราย เมื่อโครงการแล้วเสร็จ ประชาชนจะมีทางเลือกในการเดินทางด้วยระบบรางเพิ่มขึ้น ช่วยเพิ่มความสะดวกและความปลอดภัย ขณะที่ภาคธุรกิจและผู้ประกอบการจะสามารถใช้ประโยชน์จากโครงข่ายรถไฟในการขนส่งสินค้าเกษตร สินค้าอุตสาหกรรม และสินค้าระหว่างประเทศ เพิ่มประสิทธิภาพการขนส่งระยะไกล และสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจให้แก่พื้นที่ตามแนวเส้นทางรถไฟ
นอกจากนี้ กระทรวงคมนาคมยังให้ความสำคัญกับการพัฒนาโครงข่ายถนนเชื่อมต่อสถานีรถไฟและศูนย์ขนส่งสินค้า เพื่อสนับสนุนการกระจายสินค้าเข้าสู่พื้นที่ต่าง ๆ โดยใช้ระบบรางเป็นเส้นทางขนส่งหลัก และใช้ถนนเป็นโครงข่ายสนับสนุนให้เกิดการเชื่อมต่ออย่างมีประสิทธิภาพ
ด้านนายอนันต์ โพธิ์นิ่มแดง ผู้ว่าการรถไฟแห่งประเทศไทย กล่าวว่า การเจาะทะลุอุโมงค์งาวนับเป็นความก้าวหน้าสำคัญของโครงการรถไฟทางคู่สายเด่นชัย–เชียงราย–เชียงของ โดยอุโมงค์งาวมีความยาว 6,215 เมตร ตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภองาว จังหวัดลำปาง เป็นงานก่อสร้างที่มีความท้าทายด้านวิศวกรรม เนื่องจากต้องขุดเจาะผ่านพื้นที่ภูเขาและชั้นหินที่มีสภาพธรณีวิทยาซับซ้อน จึงต้องใช้เทคนิคการก่อสร้างเฉพาะทาง ควบคู่กับการตรวจสอบและควบคุมมาตรฐานความปลอดภัยอย่างใกล้ชิดในทุกขั้นตอน
การรถไฟฯ ได้นำเทคนิคการขุดเจาะอุโมงค์เบี่ยง (Adit) ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 8.5 เมตร มาใช้บริเวณช่วงกลางอุโมงค์ เพื่อเพิ่มจุดปฏิบัติงานขุดเจาะอีก 2 จุด ทำให้สามารถดำเนินงานจากหลายด้านได้พร้อมกัน โดยแบ่งแนวอุโมงค์เป็นช่วงทิศใต้ ระยะทางประมาณ 3,831 เมตร และช่วงทิศเหนือ ระยะทางประมาณ 2,384 เมตร ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพและความคล่องตัวในการก่อสร้าง
สำหรับการขุดเจาะอุโมงค์งาว เริ่มดำเนินการตั้งแต่วันที่ 22 ธันวาคม 2566 โดยก่อนเข้าสู่ขั้นตอนเจาะทะลุในครั้งนี้ มีระยะขุดเจาะคงเหลือ 24.30 เมตร และคาดว่างานขุดเจาะทั้งหมดจะแล้วเสร็จภายในเดือนธันวาคม 2569 จากนั้นจะดำเนินงานโครงสร้างภายในอุโมงค์ ติดตั้งระบบวิศวกรรม ระบบที่เกี่ยวข้องกับการเดินรถและความปลอดภัย ก่อนเข้าสู่กระบวนการตรวจสอบและทดสอบระบบตามมาตรฐาน
ทั้งนี้ ความก้าวหน้าภาพรวมของโครงการก่อสร้างทางรถไฟสายเด่นชัย–เชียงราย–เชียงของ ณ เดือนตุลาคม 2569 มีผลงานก่อสร้างสะสม 74.076% แบ่งเป็นสัญญาที่ 1 ช่วงเด่นชัย–งาว 75.898% สัญญาที่ 2 ช่วงงาว–เชียงราย 75.124% และสัญญาที่ 3 ช่วงเชียงราย–เชียงของ 70.125%
นายอนันต์ กล่าวเพิ่มเติมว่า การรถไฟฯ จะเร่งรัดงานก่อสร้างในส่วนที่เหลือของทั้ง 3 สัญญา ควบคู่กับการควบคุมคุณภาพและมาตรฐานความปลอดภัยอย่างเคร่งครัด เพื่อให้โครงการสามารถเปิดให้บริการประชาชนได้ตามเป้าหมายภายในปี 2571 และรองรับการขยายตัวของการเดินทางและการขนส่งสินค้าของภาคเหนือในอนาคต