ไทยออยล์ ชี้ราคาน้ำมันดิบสัปดาห์นี้ยังคงผันผวน ท่ามกลางความตึงเครียดในรัสเซีย-ยูเครนและตะวันออกกลาง
บริษัท ไทยออยล์ จำกัด (มหาชน) หรือ TOP เปิดเผย รายงานสถานการณ์น้ำมันประจำสัปดาห์ ระหว่างวันที่ 6 – 12 พ.ย. 69 พบว่า ราคาน้ำมันดิบมีแนวโน้มผันผวน จากสถานการณ์ความขัดแย้งระหว่างรัสเซียและยูเครนที่กลับมาตึงเครียด หลังจากยูเครนเดินหน้าโจมตีโรงกลั่นน้ำมันของรัสเซียอย่างต่อเนื่อง ขณะที่การเจรจาทางการทูตระหว่างอิหร่านและสหรัฐฯ ยังไม่มีความคืบหน้าชัดเจนหลังอิหร่านยื่นข้อเสนอใหม่ต่อสหรัฐฯ เพื่อกลับเข้าสู่การเจรจา ขณะที่ปริมาณเรือที่เดินทางผ่านช่องแคบ ฮอร์มุซปรับเพิ่มขึ้นเล็กน้อย แต่เหตุโจมตีเรือบรรทุกน้ำมันในบริเวณอ่าวเปอร์เซียยังสะท้อนถึงความเสี่ยงด้านความปลอดภัยของเส้นทางขนส่ง ส่งผลให้ยังมีความเสี่ยงด้านอุปทานน้ำมันในตะวันออกกลาง
นอกจากนี้ การส่งออกน้ำมันดิบของอิหร่านไปยังจีนปรับลดลงจากมาตรการคว่ำบาตรของสหรัฐฯ ที่เข้มงวดขึ้น ส่งผลให้โรงกลั่นอิสระของจีนหันไปเพิ่มการนำเข้าน้ำมันดิบจากอิรักและสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์เพื่อชดเชยอุปทานที่หายไปและกระจายแหล่งจัดหาให้มีความหลากหลายมากขึ้น
สำหรับปัจจัยสำคัญที่คาดว่าจะส่งผลกระทบต่อสถานการณ์ราคาน้ำมันในสัปดาห์นี้ ประกอบด้วย
- ตลาดยังคงจับตาสถานการณ์ความขัดแย้งระหว่างรัสเซียและยูเครน หลังจากโรงกลั่น Ryazan ของรัสเซียถูกโจมตีด้วยโดรนจากยูเครนเมื่อวันที่ 5 พ.ย. 69 ที่ผ่านมา ส่งผลให้เกิดเหตุเพลิงไหม้ภายในโรงกลั่นดังกล่าว ทั้งนี้ ยูเครนได้กลับมาโจมตีโรงกลั่นน้ำมันของรัสเซียอีกครั้ง โดยมีโรงกลั่นอย่างน้อย 5 แห่งถูกโจมตีนับตั้งแต่ปลายเดือน ต.ค. 69 หลังจากที่ยูเครนระงับการโจมตีโรงกลั่นของรัสเซียในช่วงวันที่ 16-29 ต.ค. 69 ที่ผ่านมา ซึ่งถือเป็นช่วงปลอดการโจมตีที่ยาวนานที่สุดในรอบกว่า 7 เดือน ทั้งนี้ ประธานาธิบดียูเครน นายโวโลดิเมียร์ เซเลนสกี ระบุว่า ยูเครนจะเดินหน้าโจมตีโรงกลั่นน้ำมันของรัสเซียต่อไป จนกว่ารัสเซียจะยุติการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานของยูเครนหรือจนกว่าสหรัฐฯ จะตอบสนองต่อคำร้องขอความช่วยเหลือด้านระบบป้องกันภัยทางอากาศเพิ่มเติม
- ตลาดยังคงติดตามความคืบหน้าการเจรจาด้านการทูตระหว่างอิหร่านและสหรัฐฯ เนื่องจากมีรายงานว่าอิหร่านได้ส่งข้อเสนอฉบับใหม่ไปยังสหรัฐฯ ผ่านกาตาร์ โดยระบุว่าการเจรจาจะสามารถดำเนินต่อได้ก็ต่อเมื่อสหรัฐฯ ปฏิบัติตามเงื่อนไข 7 ข้อที่อิหร่านเสนอ ซึ่งรวมถึงการยกเลิกมาตรการคว่ำบาตร การปลดล็อกสินทรัพย์ของอิหร่านที่ถูกอายัดในต่างประเทศ และการชดเชยความเสียหายจากสงคราม พร้อมทั้งยืนยันว่าจะไม่เปิดช่องแคบฮอร์มุซจนกว่าสหรัฐฯ จะดำเนินการตามเงื่อนไขดังกล่าวเสียก่อน ขณะที่สหรัฐฯ ระบุว่า กำลังพิจารณาข้อเสนอดังกล่าวแต่ยังไม่มีการเปิดเผยรายละเอียดเพิ่มเติม ทั้งนี้ ความเคลื่อนไหวดังกล่าวเกิดขึ้นท่ามกลางความพยายามของหลายฝ่ายในการยุติความขัดแย้งระหว่างอิหร่านและสหรัฐฯ ท่ามกลางความกังวลว่าสงครามอาจกลับมาปะทุอีกครั้งหลังการเลือกตั้งกลางเทอมของสหรัฐฯ แม้ว่าประธานาธิบดีสหรัฐฯนายโดนัลด์ ทรัมป์ จะระบุว่า ยังไม่มีแผนเปิดฉากโจมตีอิหร่านในระยะใกล้ หลังจากพรรคเดโมแครตได้รับชัยชนะและครองเสียงข้างมากในสภาคองเกรสก็ตาม
- การเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซยังคงมีอยู่อย่างต่อเนื่อง แม้ความเสี่ยงด้านความปลอดภัยในเส้นทางขนส่งจะยังอยู่ในระดับสูง หลังรายงานจาก S&P Global ระบุว่า ปริมาณเรือที่ผ่านช่องแคบฮอร์มุซ (Strait of Hormuz) เมื่อวันที่ 4 พ.ย. 69 เพิ่มขึ้นเป็น 21 ลำ จาก 20 ลำในวันก่อนหน้า โดยมีเรืออย่างน้อย 7 ลำที่มีความเชื่อมโยงกับอิหร่าน อย่างไรก็ตาม สถานการณ์การเดินเรือในตะวันออกกลางยังคงตึงเครียด หลังจากเกิดเหตุโจมตีเรือบรรทุกน้ำมันอย่างน้อย 3 ลำในอ่าวเปอร์เซียและบริเวณใกล้ช่องแคบฮอร์มุซ และมีรายงานว่าเรือบรรทุกน้ำมันหลายลำเกิดเพลิงไหม้หลังถูกทุ่นระเบิดทางทะเลหรือ ถูกโจมตีระหว่างการเดินเรือผ่านบริเวณดังกล่าว
- การนำเข้าน้ำมันดิบจากอิหร่านของกลุ่มโรงกลั่นอิสระ (Teapot Refinery) ในจีนปรับตัวลดลงอย่างมีนัยสำคัญหลัง การบังคับใช้มาตรการคว่ำบาตรการส่งออกน้ำมันอิหร่านของสหรัฐฯ เข้มงวดมากขึ้น ส่งผลให้อุปทานน้ำมันอิหร่านที่เข้าสู่ตลาดลดลงอย่างต่อเนื่อง โดยปริมาณการส่งออกน้ำมันดิบอิหร่านไปยังจีนเคยแตะระดับ 1.81 ล้านบาร์เรลต่อวันในเดือน เม.ย. 69 ซึ่งเป็นระดับสูงสุดนับตั้งแต่เดือน ส.ค. 68 ก่อนที่จะทยอยชะลอตัวลงหลังจากความตึงเครียดในตะวันออกกลาง ที่ทวีความรุนแรงขึ้น ทั้งนี้ โรงกลั่นอิสระของจีนได้หันไปเพิ่มการนำเข้าน้ำมันดิบจากอิรักและสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (UAE) เพื่อชดเชยอุปทานที่หายไป โดยรายงานของ S&P Global ระบุว่า ปริมาณการนำเข้าน้ำมันดิบของกลุ่มโรงกลั่นอิสระในจีนจากทั้งสองประเทศปรับเพิ่มขึ้นเป็น 5.33 ล้านตันในเดือน ต.ค. 69 จาก 3.0 ล้านตันในเดือน ก.ย. 69 สะท้อนถึงความพยายามในการกระจายแหล่งจัดหาน้ำมันดิบและรักษาระดับการผลิตของจีน ท่ามกลางความไม่แน่นอนจากสถานการณ์ ภูมิรัฐศาสตร์ในตะวันออกกลาง
ส่วนสถานการณ์ราคาน้ำมันในสัปดาห์ที่ผ่านมา ระหว่างวันที่ 30 ต.ค. – 5 พ.ย. 69 พบว่า ราคาน้ำมันดิบเวสต์เท็กซัสในสัปดาห์ที่ผ่านมาปรับลดลง 6.88 เหรียญสหรัฐฯ ต่อบาร์เรลมาอยู่ที่ 95.06 เหรียญสหรัฐฯ ต่อบาร์เรล ในขณะที่ราคาน้ำมันดิบเบรนท์ปรับลดลง 11.54 เหรียญสหรัฐฯ ต่อบาร์เรล มาอยู่ที่ 103.78 เหรียญสหรัฐฯ ต่อบาร์เรล หลังพรรคเดโมแครตคว้าชัยในการเลือกตั้งทั้งวุฒิสภาและสภาผู้แทนราษฎร ส่งผลให้สามารถครองเสียงข้างมากในสภาคองเกรสได้สำเร็จ โดยนักลงทุนมองว่าการเปลี่ยนแปลงดุลอำนาจทางการเมืองดังกล่าวอาจเอื้อต่อการผลักดันแนวทางทางการทูตมากขึ้น ส่งผลให้ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านมีแนวโน้มผ่อนคลายลง ขณะที่สำนักข่าว Bloomberg รายงานว่า ปริมาณการส่งออกน้ำมันดิบรวมของ 4 ผู้ผลิตหลักในอ่าวอาหรับ ได้แก่ ซาอุดีอาระเบีย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ อิรัก และคูเวต เพิ่มขึ้น 10% ในเดือน ต.ค. 69 สู่ระดับ 15.5 ล้านบาร์เรลต่อวัน โดยฟื้นตัวกลับมาใกล้เคียงกับระดับก่อนเกิดความขัดแย้งใน
ตะวันออกกลาง สะท้อนถึงอุปทานน้ำมันจากตะวันออกกลางที่เริ่มกลับเข้าสู่ตลาดมากขึ้น
อย่างไรก็ดี สถานการณ์ในตะวันออกกลางยังคงตึงเครียด หลังกลุ่มฮูตีในเยเมนยังคงโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานหลายแห่งในซาอุดีอาระเบีย ได้แก่
โรงกลั่น Ras Tanura โรงกลั่น Rabigh และศูนย์แปรรูปน้ำมัน Abqaiq ของ Saudi Aramco ขณะที่สถานทูตสหรัฐฯ ได้ประกาศอพยพเจ้าหน้าที่บางส่วนออกจากซาอุดีอาระเบีย เนื่องจากความกังวลด้านความปลอดภัย
นอกจากนี้ สำนักงานสารสนเทศ ด้านพลังงานสหรัฐฯ (EIA) เปิดเผยว่าปริมาณน้ำมันดิบคงคลังเชิงพาณิชย์ของสหรัฐฯ ในสัปดาห์สิ้นสุดวันที่ 30 ต.ค. 69 ลดลง 0.9 ล้านบาร์เรล สู่ระดับ 409.8 ล้านบาร์เรล สวนทางกับที่ตลาดคาดว่าจะเพิ่มขึ้น 0.9 ล้านบาร์เรล