CAAT เดินหน้าพัฒนา Low Altitude Economy ปูทางเทคโนโลยีการบินแห่งอนาคต เตรียมพร้อมไทยเป็นเจ้าภาพงาน AAM 2026 วันที่ 1-3 ธันวาคมนี้
พลอากาศเอก มนัท ชวนะประยูร ผู้อำนวยการสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย หรือ กพท. (CAAT) กล่าวว่า ประเทศไทยเตรียมเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมนานาชาติ เรื่อง การขนส่งทางอากาศรูปแบบใหม่ The Second Advanced Air Mobility Symposium 2026 หรือ AAM 2026 ระหว่างวันที่ 1–3 ธันวาคม 2569 ณ IMPACT Forum เมืองทองธานี โดย CAAT เป็นหน่วยงานประสานงานหลักของประเทศไทยร่วมกับองค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (ICAO) ภายใต้แนวคิด “From Vision to Implementation Enabling the AAM Ecosystem”
โดยภายในงานประกอบด้วยการประชุมสัมมนา นิทรรศการ และการสาธิตการบิน โดยมุ่งแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ในประเด็นสำคัญ ทั้งความก้าวหน้าของเทคโนโลยี UAS และ eVTOL การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน และ Vertiport (ที่ขึ้น-ลง อากาศยาน) การบริหารจัดการห้วงอากาศ มาตรฐานความปลอดภัยและการกำกับดูแล ตลอดจนการประยุกต์ใช้ AAM เพื่อประโยชน์ทางเศรษฐกิจและสังคม นอกจากนี้ ยังมีการผลักดัน “Bangkok Statement” เพื่อสะท้อนเจตนารมณ์และความร่วมมือระหว่างประเทศ โดยสาระสำคัญจะขึ้นอยู่กับผลการหารือและการประชุม
พลอากาศเอก มนัท กล่าวว่า การพัฒนา Advanced Air Mobility (AAM) เป็นโอกาสสำคัญในการยกระดับอุตสาหกรรมการบินของประเทศไทย ทั้งด้านการเดินทาง การขนส่ง การบริการสาธารณะ การสร้างฐานอุตสาหกรรม และอาชีพทักษะใหม่ โดย AAM ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแนวคิดการเดินทางด้วยโดรนแท็กซี่ แต่ครอบคลุมการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีอากาศยานสมัยใหม่ในหลากหลายรูปแบบ เช่น การขนส่งเวชภัณฑ์ การเชื่อมต่อพื้นที่ห่างไกล และการสนับสนุนภารกิจสาธารณะ ซึ่งต้องพิจารณาเลือกใช้เทคโนโลยีให้เหมาะสมกับความต้องการและบริบทของแต่ละพื้นที่ ควบคู่กับการเตรียมความพร้อมด้านกฎระเบียบ อากาศยาน ผู้ปฏิบัติงาน พื้นที่ขึ้นลง และการบริหารจัดการห้วงอากาศให้สามารถทำงานร่วมกับระบบการบินในปัจจุบันได้อย่างปลอดภัย
สำหรับแนวทางการเตรียมความพร้อมของประเทศไทย CAAT ให้ความสำคัญกับหลักการกำกับดูแล และการส่งเสริมนวัตกรรม หรือ Regulate First โดยจัดทำ Thailand UAS and AAM Master Plan เพื่อเป็นกรอบเชื่อมโยงการพัฒนาด้านกฎระเบียบ โครงสร้างพื้นฐาน เทคโนโลยี และบุคลากร รวมถึงส่งเสริมการทดสอบเทคโนโลยีผ่าน Regulatory Sandbox ภายใต้การประเมินความเสี่ยงและเงื่อนไขด้านความปลอดภัยที่เหมาะสม ก่อนพิจารณาขยายไปสู่การใช้งานในวงกว้าง พร้อมกันนี้ การพัฒนา AAM ยังเป็นโอกาสในการ สร้างฐานอุตสาหกรรมภายในประเทศ ตั้งแต่การผลิตและประกอบอากาศยาน การวิจัยและพัฒนา การทดสอบ การซ่อมบำรุง (MRO) ไปจนถึงซอฟต์แวร์และบริการข้อมูล ซึ่งจะช่วยสร้างโอกาสทางธุรกิจและอาชีพใหม่ ตลอดจนเสริมศักยภาพของประเทศไทยในการเป็น Aviation Hub ที่รองรับการเปลี่ยนแปลงของอุตสาหกรรมการบินในระยะยาว
นายกษิศพัชฒ์ อินทุยศ รักษาการผู้จัดการฝ่ายมาตรฐานอากาศยานซึ่งไม่มีนักบิน กล่าวว่า ปัจจุบันมูลค่าทางเศรษฐกิจของอุตสาหกรรมอากาศยานซึ่งไม่มีนักบินพาณิชย์ทั่วโลกเติบโตอย่างต่อเนื่อง โดยปี 2568 มีมูลค่าสูงถึง 2.79 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ และคาดว่าในปี 2577 จะมีมูลค่าสูงถึง 5.21 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ อัตราการเติบโตเฉลี่ย 9.3% ต่อไป ขณะที่มูลค่าทางเศรษฐกิจในประเทศไทยมีอัตราการเติบโตเฉลี่ยถึง 10.3% ต่อปี
ขณะที่สถิติการใช้งานอากาศยานซึ่งไม่มีนักบิน (ข้อมูลจากระบบ UAS Portal ณ วันที่ 10 พฤศจิกายน 2569) มีการขึ้นทะเบียนอากาศยานซึ่งไม่มีนักบินรวมทั้งหมด 73,435 ลำ จำนวนผู้บังคับโดรนขั้นพื้นฐาน 111,800 ราย และผู้บังคับโดรนขั้นสูงอยู่ที่ 16,270 ราย จากข้อมูลดังกล่าวชี้ให้เห็นว่าห้วงอากาศระดับต่ำกำลังกลายเป็นพื้นที่รองรับกิจกรรมการบินและบริการรูปแบบใหม่ ไม่ว่าจะเป็นโดรนขนส่งสินค้า โดรนเพื่อการแพทย์ โดรนเพื่อการเกษตร การตรวจสอบโครงสร้างพื้นฐาน ตลอดจนการพัฒนาอากาศยานไฟฟ้าขึ้นลงทางดิ่ง (eVTOL) โดยเทคโนโลยีเหล่านี้มีศักยภาพในการสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจและเพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการในหลายภาคส่วน
อย่างไรก็ตามเมื่อจำนวนอากาศยานเพิ่มขึ้น การบริหารจัดการห้วงอากาศมีความซับซ้อนมากขึ้น จึง จำเป็นต้องพัฒนาระบบบริหารจัดการจราจรอากาศยานซึ่งไม่มีนักบิน (UTM: Unmanned Aircraft System Traffic Management) ควบคู่กับการเชื่อมโยงระบบบริหารจราจรทางอากาศ (ATM: Air Traffic Management) รวมถึงการพัฒนา Digital Airspace เพื่อรองรับการวางแผนการบิน การติดตามตำแหน่งอากาศยาน และการแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
CAAT ยังมีการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเพื่อรองรับเทคโนโลยีการบินรูปแบบใหม่ โดยเฉพาะ Vertiport หรือพื้นที่ที่ออกแบบเพื่อรองรับการขึ้นลงของอากาศยานแนวดิ่ง ซึ่งต้องมีการวางแผนทั้งด้านพื้นที่ปฏิบัติการระบบพลังงานและการชาร์จ ตลอดจนสิ่งอำนวยความสะดวกที่เกี่ยวข้อง พร้อมผลักดันแนวทางใช้สนามบินภูมิภาคเป็นพื้นที่ทดลอง ทั้งนี้ การพัฒนาเศรษฐกิจห้วงอากาศระดับต่ำ จำเป็นต้องดำเนินควบคู่กับการพัฒนากฎระเบียบ เทคโนโลยี โครงสร้างพื้นฐาน และบุคลากร โดยคำนึงถึงความปลอดภัยในการบินเป็นสำคัญ
พร้อมกันนี้ CAAT มีการสาธิตการใช้งานโดรนกู้ภัย (Rescue Drone) โดย บริษัท พัทยา โดรน แอนด์ โรโบติกส์ จำกัด ซึ่งนำอากาศยานไร้คนขับ DJI รุ่น FlyCart 30 มาสาธิตภารกิจขนส่งสิ่งของและอุปกรณ์กู้ชีพผ่านทางอากาศ จากพื้นที่ค่ายลูกเสือวชิราวุธ ไปยังจุดชมวิวเขาฉลาก อีเวนต์พาร์ค อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี การสาธิตดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพของเทคโนโลยีอากาศยานซึ่งไม่มีนักบิน ในการสนับสนุนภารกิจค้นหาและช่วยเหลือผู้ประสบภัย โดยเฉพาะการลำเลียงสิ่งของจำเป็น อุปกรณ์กู้ชีพ และเวชภัณฑ์ ไปยังพื้นที่ประสบภัยหรือพื้นที่เข้าถึงได้ยาก ซึ่งอาจมีข้อจำกัดด้านเส้นทางคมนาคมหรือใช้เวลาเดินทางภาคพื้นดินเป็นเวลานาน